Định giá đồng hồ cũ: máy, mặt số và phụ kiện

Một chiếc đồng hồ không có bảng giá cố định. Cùng một thương hiệu, thậm chí cùng một bộ máy, hai chiếc có thể được nhìn nhận rất khác nhau chỉ vì mặt số đã thay, vỏ đã đánh bóng lại, hay bộ máy từng vào nước. Khi khách mang đồng hồ tới Cầm Đồ Tốt, nhân viên thường mở máy, soi kính, cân dây và đối chiếu từng chi tiết trước khi trao đổi về mức định giá. Bài này đi qua những nhóm yếu tố quyết định, để bạn biết mình nên chuẩn bị gì.

Thương hiệu, dòng máy và loại máy

Cùng là đồng hồ Thuỵ Sĩ nhưng khoảng cách giữa các thương hiệu rất lớn. Có thương hiệu gần như giữ được giá trị theo thời gian, có thương hiệu chỉ còn giá trị ở mức vật chất của vàng và thép. Trong một thương hiệu lại chia thành nhiều dòng: dòng thể thao, dòng lặn, dòng lịch vạn niên hay dòng phổ thông. Dòng càng được thị trường săn đón thì càng dễ định giá.

Yếu tố tiếp theo là độ phổ biến của bộ máy. Một bộ máy thông dụng, phụ tùng sẵn có, thợ nào cũng sửa được sẽ được nhìn nhận khác với bộ máy hiếm, muốn thay một bánh răng cũng phải đặt hàng tháng trời. Với người định giá, đây là câu hỏi về rủi ro: nếu sau này phải xử lý tài sản mà không sửa được thì giá trị giảm rất mạnh. Bạn có thể xem thêm ở trang cầm đồng hồ.

Đồng hồ cơ tự động, lên dây tay và đồng hồ pin cũng là ba nhóm khác nhau về cách nhìn. Máy cơ được đánh giá cao hơn vì giá trị cơ khí và khả năng sửa chữa, nhưng đòi hỏi bảo dưỡng định kỳ. Máy pin dễ chăm sóc, chi phí thay pin nhỏ, nhưng giá trị nội tại thấp hơn nhiều. Nhân viên sẽ cho đồng hồ chạy thử, đo sai số trong ngày và lắng nghe tiếng máy. Một chiếc chạy chậm vài giây mỗi ngày là bình thường với máy cơ, còn nếu đồng hồ đứng, kim giây nhảy giật hoặc lên dây nặng tay bất thường thì gần như chắc chắn bộ máy cần tháo ra vệ sinh, thay dầu, có khi thay cả bánh răng mòn. Chi phí sửa đó được đặt lên bàn cân ngay trong buổi định giá.

Mặt số và kính: nơi dễ mất giá nhất

Mặt số là thứ khó làm giả nhất và cũng khó thay nhất. Một mặt số nguyên bản, chữ in sắc nét, kim đúng kiểu, ô lịch thẳng hàng sẽ giữ giá. Ngược lại, mặt số đã sơn lại, kim thay, chữ in nhoè, vòng đánh số bị phai là những dấu hiệu làm mức định giá hạ xuống rõ rệt, kể cả khi bộ máy còn rất tốt.

Với mặt số cũ, đôi khi có hiện tượng lên patina, tức lớp oxy hoá tự nhiên theo thời gian. Việc này không xấu với mọi dòng, có dòng người sưu tầm lại thích. Nhưng ố do ẩm thì khác hẳn: nó cho thấy đồng hồ từng bị nước vào, và đó là câu chuyện của phần sau.

Kính cũng vậy. Kính trầy xước ở mức nhẹ có thể đánh bóng, không ảnh hưởng nhiều. Nhưng kính nứt, kính mẻ ở rìa, hoặc kính đã thay bằng loại không phải chính hãng thì nhân viên phải tính thêm chi phí thay. Đây thường là thứ dễ thấy nhất và cũng là lý do đầu tiên khiến một chiếc đồng hồ đẹp bị trừ điểm.

Vỏ, dây và chất liệu

Vỏ thép, vàng vàng, vàng trắng, vàng hồng hay hai tông màu là câu chuyện về giá trị vật chất. Với vỏ vàng, giá trị kim loại đã là một phần đáng kể. Với vỏ thép, giá trị gần như nằm hoàn toàn ở thương hiệu và bộ máy. Nhân viên cũng đo đường kính vỏ, vì cùng dòng mà kích thước khác nhau thì nhu cầu thị trường khác nhau.

Dây là chi tiết hay bị xem nhẹ. Dây zin theo máy có giá trị cao hơn hẳn dây thay, đặc biệt là dây kim loại. Nhiều người khi thay dây đã làm mất hoặc tháo mắt dây để dành, đến lúc mang đi cầm thì bị trừ vì thiếu mắt và thiếu khoá chính hãng. Ngược lại, dây da là hao mòn tự nhiên, thay dây da không phải vấn đề lớn, miễn là bạn còn giữ khoá zin.

Vỏ đã đánh bóng lại cũng là chi tiết đáng lưu ý. Đánh bóng làm mất cạnh sắc, mất chữ khắc ở đáy, khiến form không còn nguyên bản. Với dòng phổ thông thì ảnh hưởng vừa phải, với dòng sưu tầm thì đây là điểm trừ nặng, vì người mua lại rất kỹ chuyện này.

Nước vào và han gỉ

Đây là vấn đề nghiêm trọng nhất về mặt kỹ thuật. Khi nước lọt vào, bộ máy có thể han gỉ bánh răng, ố dây tóc, mục các trục nhỏ. Thợ giỏi có thể vệ sinh và thay dầu để máy chạy lại, nhưng vết han đã để lại thì không xoá được, và các chi tiết đã bị ăn mòn sẽ mòn nhanh hơn về sau.

Dấu hiệu thường thấy là mặt số bị ố ở rìa, có hạt nước li ti đọng lại, các vít bên trong xỉn màu hoặc có lớp gỉ trắng. Nhân viên thường soi kỹ phần đáy và vùng quanh núm vặn, vì đây là nơi nước hay vào nhất nếu gioăng đã lão hoá. Một chiếc đồng hồ có dấu hiệu nước vào thường được trao đổi thẳng thắn rằng mức định giá phải tính tới chi phí xử lý và rủi ro hỏng thêm.

Linh kiện thay không chính hãng

Đồng hồ đã sửa ở ngoài không hề xấu, nhưng phải được nhìn lại. Điều đáng lo là thay bằng linh kiện không cùng loại: bộ máy khác đời, mặt số không đúng mã, kim sai kiểu, núm vặn không chuẩn, dây không thuộc hãng. Những trường hợp này làm giá trị giảm mạnh vì chiếc đồng hồ không còn là chính nó.

Cách phát hiện thường là đối chiếu số máy trên bộ máy với số vỏ và với giấy tờ đi kèm. Nếu số máy không khớp hồ sơ của hãng, hoặc kiểu chữ khắc trông mới so với phần vỏ đã cũ, nhân viên sẽ hỏi bạn rất kỹ về lịch sử sửa chữa. Bạn nên trả lời thật, vì giấu một lần sửa chỉ làm buổi định giá kéo dài hơn và niềm tin giữa hai bên mất đi.

Hộp, thẻ và giấy tờ đi kèm

Hộp đúng mã, thẻ bảo hành còn số, hoá đơn mua hàng của đại lý là nhóm bằng chứng cho thấy chiếc đồng hồ có nguồn gốc rõ ràng. Bộ đầy đủ hộp và giấy luôn được nhìn nhận tốt hơn bộ chỉ có mỗi chiếc đồng hồ. Nếu bạn thiếu những thứ này, hãy xem bài đồng hồ mất hộp, mất thẻ để biết cửa hàng sẽ kiểm tra thêm những gì.

Bạn cũng nên mang theo căn cước công dân và bất kỳ chứng từ nào chứng minh quyền sở hữu, chẳng hạn hoá đơn hoặc phiếu bảo dưỡng tại trung tâm chính hãng. Thứ tự giấy tờ chung cho mọi loại tài sản được nêu ở bài giấy tờ cần chuẩn bị khi cầm đồ.

Vì sao cùng thương hiệu mà chênh nhau nhiều

Sau khi đi hết các nhóm trên, bạn sẽ thấy mức định giá là tổng của nhiều phép trừ. Một chiếc còn nguyên hộp, mặt số zin, kính chưa thay, máy vừa bảo dưỡng sẽ ở một mức. Một chiếc cùng dòng nhưng mặt số sơn lại, kính đã thay, có dấu nước vào, thiếu dây zin sẽ ở mức thấp hơn rất nhiều, dù nhìn bề ngoài vẫn sáng đẹp. Đây là lý do những lời so sánh kiểu nghe nói chiếc tương tự được giá cao thường không giúp ích gì.

Điều nên làm là hỏi nhân viên chỉ rõ từng yếu tố đã trừ. Một cửa hàng làm ăn minh bạch sẽ giải thích được vì sao con số lại như vậy, và bạn hoàn toàn có thể dừng lại nếu chưa thấy hợp lý. Bạn cũng có thể đọc trước cách đọc hợp đồng cầm đồ để biết mức định giá được ghi vào giấy thế nào.

Tóm tắt nhanh

Định giá đồng hồ cũ xoay quanh bốn trục: thương hiệu và dòng máy, tình trạng bộ máy và độ chính xác, độ nguyên bản của mặt số và vỏ dây, và bằng chứng nguồn gốc gồm hộp, thẻ, hoá đơn. Những lỗi như nước vào, han gỉ, thay linh kiện không chính hãng, đánh bóng mất form đều ảnh hưởng nặng hơn vẻ ngoài bóng bẩy. Bạn nên vệ sinh đồng hồ, mang đủ phụ kiện và giấy tờ, và nói thật về lịch sử sửa chữa. Việc định giá tại Cầm Đồ Tốt có phí 0đ và không ràng buộc bạn phải tiếp tục; khi hai bên đã thống nhất mức định giá và các khoản phải trả thì giải ngân được thực hiện ngay trong ngày. Cách cửa hàng tính lãi suất và các khoản phí nằm ở trang lãi suất và chi phí.

Khi tài sản không được chuộc đúng hạn, Bộ luật Dân sự 2015, Điều 307 khoản 1 quy định số tiền có được từ việc xử lý tài sản cầm cố, sau khi trừ chi phí bảo quản, thu giữ và xử lý, được thanh toán theo thứ tự ưu tiên quy định tại Điều 308 Bộ luật Dân sự 2015. Điều 308 khoản 1 xác định thứ tự ưu tiên thanh toán giữa các bên cùng nhận tài sản bảo đảm. Vì vậy mức định giá ban đầu luôn gắn với giá trị thực tế của chiếc đồng hồ tại thời điểm làm hợp đồng. Nếu người thân đi chuộc thay, cửa hàng cần hợp đồng, giấy uỷ quyền hợp lệ và căn cước của cả hai bên. Nguyên tắc định giá chung cho mọi loại tài sản được trình bày ở bài Tài sản cầm đồ được định giá dựa vào đâu. Bạn có thể đọc thêm bài chuộc lại tài sản cầm đồ và gia hạn trước khi quyết định.

Câu hỏi thường gặp

Đồng hồ không chạy có cầm được không?

Vẫn có thể được xem xét. Đồng hồ đứng máy thường được định giá thấp hơn vì phải tính chi phí sửa và rủi ro hỏng thêm, nhưng không đồng nghĩa với việc bị từ chối.

Đồng hồ đã đánh bóng lại vỏ có bị trừ nhiều không?

Có, mức độ tuỳ dòng. Đánh bóng làm mất cạnh sắc và mất nét chữ khắc nên chiếc đồng hồ không còn nguyên bản. Dòng phổ thông bị trừ vừa phải, dòng sưu tầm bị trừ rõ hơn.

Tôi nên mang theo gì khi đi định giá đồng hồ?

Mang đồng hồ, hộp, thẻ bảo hành, hoá đơn mua hàng nếu còn, dây hoặc mắt dây đã tháo, và căn cước công dân. Càng đủ phụ kiện thì nhân viên càng kiểm tra nhanh và thuận lợi cho bạn.

Thay mặt số có làm mất giá trị chiếc đồng hồ không?

Có. Mặt số và kim là phần khó thay nhất và cũng là phần người mua lại kiểm tra kỹ nhất. Mặt số không đúng mã theo hồ sơ hãng thường khiến mức định giá giảm mạnh.

Định giá đồng hồ mất bao lâu?

Thời gian tuỳ mức độ kiểm tra và tuỳ dòng đồng hồ. Với máy cơ phức tạp, nhân viên có thể cần mở máy và soi kỹ hơn. Cửa hàng sẽ thông báo cụ thể khi tiếp nhận hồ sơ.