Cầm vàng, trang sức: tuổi vàng xác định thế nào?

Trang sức vàng có giá trị phụ thuộc vào hai con số: cân nặng và tuổi vàng. Người đi cầm hay chỉ nhớ cân nặng mà quên tuổi vàng, trong khi tuổi vàng mới là thứ quyết định phần lớn giá trị. Một chiếc nhẫn 18K không thể được nhìn nhận như một chiếc nhẫn cùng cân nặng nhưng là vàng 24K. Bài này giải thích tuổi vàng được hiểu thế nào, cửa hàng kiểm tra ra sao, và bạn nên yêu cầu gì khi làm hợp đồng.

Tuổi vàng và hàm lượng vàng

Tuổi vàng nói về tỉ lệ vàng nguyên chất có trong món trang sức. Kara là số phần vàng tính theo khối lượng trong 24 phần của hợp kim vàng; vì vậy 24K là mức cao nhất. Theo Thông tư 22/2013/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, hàm lượng vàng không nhỏ hơn tương ứng với từng mức là:

24K — 99,9% vàng.
18K — 75,0% vàng.
14K — 58,3% vàng.
10K — 41,6% vàng.

Vì vàng nguyên chất quá mềm, khó chế tác thành đồ trang sức có cấu trúc phức tạp, người ta pha thêm kim loại khác để tăng độ cứng. Càng ít vàng thì món trang sức càng cứng, càng ít ngả màu, nhưng giá trị vàng bên trong càng thấp. Cũng theo thông tư này, vàng trang sức, mỹ nghệ là sản phẩm có hàm lượng vàng từ 8K (tương đương 33,3%) trở lên.

Vì sao tuổi vàng quyết định giá trị

Khi định giá trang sức, cửa hàng tách hai phần: giá trị kim loại quý và giá trị gia công. Phần kim loại quý được tính từ cân nặng nhân với hàm lượng vàng thực có. Chỉ cần tuổi vàng thấp hơn một bậc, giá trị đã giảm đáng kể dù món trang sức trông vẫn sáng đẹp như nhau.

Đây cũng là lý do bạn nên biết rõ món đồ của mình thuộc loại nào trước khi mang đi cầm. Nếu bạn mua ở cửa hàng có ghi rõ tuổi vàng trên hoá đơn, hãy mang hoá đơn đó theo. Bạn có thể tham khảo thêm ở trang cầm trang sức để biết Cầm Đồ Tốt nhận những loại trang sức nào.

Cách đọc ký hiệu trên trang sức

Trang sức thường có ký hiệu dập ở mặt trong của nhẫn, mặt sau của dây chuyền, hoặc ở khoá. Có hai cách ghi, và cả hai đều nói về cùng một thứ. Cách thứ nhất là ghi theo Kara: 24K, 18K, 14K, 10K. Cách thứ hai là ghi theo độ tinh khiết phần nghìn: 999, 750, 585, 416, tương ứng đúng với các mức trên.

Cần lưu ý rằng ký hiệu chỉ là thông tin do nhà sản xuất dập vào, không phải bằng chứng tuyệt đối. Có trường hợp ký hiệu bị mờ do mòn, có trường hợp hàng không đúng ký hiệu. Vì vậy cửa hàng luôn kiểm tra lại bằng dụng cụ chứ không chỉ đọc ký hiệu, và việc kiểm tra đó là bình thường.

Cửa hàng kiểm tra tuổi vàng thế nào

Bước đầu tiên là cân. Trang sức được cân trên cân tiểu ly, sau khi đã tháo bớt phần không phải kim loại quý nếu tháo được. Với dây chuyền có khoá làm bằng kim loại thường, phần khoá có thể không được tính vào phần vàng.

Bước tiếp theo là kiểm tra hàm lượng. Cửa hàng dùng máy đo tuổi vàng để đọc hàm lượng kim loại, hoặc dùng các phương pháp thử truyền thống như thử trên đá thử, so màu vệt xước với dung dịch chuẩn. Với món trang sức có nhiều chi tiết hàn, nhân viên thường đo ở vài vị trí khác nhau, vì mối hàn có thể dùng vàng thấp tuổi hơn phần thân.

Cuối cùng là xem đá gắn kèm. Nhân viên sẽ xem đá là kim cương, đá quý, đá bán quý hay chỉ là đá nhân tạo, và tình trạng đá có bị sứt, bị mất, hay đã thay. Với trang sức gắn kim cương, cửa hàng chỉ nhận khi có giấy kiểm định hợp lệ; phần này được nói ở bài giấy kiểm định kim cương.

Bạn được đứng xem cân và đo tuổi vàng

Đây là quyền bạn nên dùng, và tại Cầm Đồ Tốt việc này được thực hiện ngay trước mặt khách. Bạn đứng xem nhân viên đặt món trang sức lên cân, đọc số hiển thị, rồi đo hàm lượng vàng. Nếu có chi tiết nào được tháo ra trước khi cân, hãy hỏi rõ phần đó có được tính hay không.

Sau khi nghe kết quả, bạn kiểm tra xem hai thông tin này đã được ghi đúng vào biên bản và hợp đồng chưa. Cách đọc hợp đồng và những mục cần kiểm tra được nêu ở bài cách đọc hợp đồng cầm đồ trước khi ký.

Vì sao cân nặng và tuổi vàng phải ghi rõ trong biên bản

Biên bản giao nhận và hợp đồng cầm đồ là cơ sở để cả hai bên đối chiếu khi bạn tới chuộc. Nếu trong giấy chỉ ghi chung là dây chuyền vàng, sau này không ai biết chính xác đó là loại vàng nào và nặng bao nhiêu. Khi số cân và tuổi vàng được ghi cụ thể, bạn có căn cứ để kiểm tra rằng món trang sức nhận lại đúng là món mình đã giao. Tài sản cũng được niêm phong ngay sau khi ghi nhận.

Trang sức gắn đá, vàng mạ và bạc xi

Trang sức gắn đá quý hoặc đá bán quý được nhìn nhận theo hai phần. Phần vỏ kim loại định giá theo cân nặng và tuổi vàng. Phần đá phụ thuộc vào loại đá, kích thước, chất lượng và tình trạng. Đá bị sứt, bị mất, hoặc bị thay bằng loại khác sẽ làm giá trị giảm.

Với trang sức mạ vàng hoặc bạc xi, cần nói rõ ngay từ đầu vì lớp mạ chỉ là bề mặt. Bên trong có thể là bạc, là đồng, hoặc hợp kim khác, và giá trị được tính theo phần kim loại thật bên trong chứ không theo vẻ ngoài vàng óng.

Hao mòn và hao hụt khi cân

Trang sức đeo lâu sẽ mòn. Các chi tiết mảnh như chân nhẫn, móc khoá, dây xích nhỏ mòn nhanh hơn phần thân dày. Vì vậy cân nặng hiện tại có thể thấp hơn cân nặng ghi trên hoá đơn lúc mua, và đây là chuyện bình thường, không phải cửa hàng cân thiếu.

Ngoài ra còn có hao hụt khi vệ sinh hoặc khi tháo đá, tháo khoá không phải vàng ra khỏi món trang sức. Hãy hỏi rõ phần nào được tính vào cân vàng và phần nào không, để con số cuối cùng không gây thắc mắc về sau.

Tóm tắt nhanh

Tuổi vàng là tỉ lệ vàng nguyên chất trong món trang sức, và đây là yếu tố quyết định phần lớn giá trị. Theo Thông tư 22/2013/TT-BKHCN, 24K tương ứng 99,9% vàng, 18K là 75,0%, 14K là 58,3%, 10K là 41,6%. Cửa hàng kiểm tra bằng cách cân, đo hàm lượng và xem đá gắn kèm; bạn được đứng xem cả hai bước. Việc định giá tại Cầm Đồ Tốt có phí 0đ, và sau khi hai bên thống nhất mức định giá cùng các khoản phải trả thì giải ngân được thực hiện ngay trong ngày.

Thứ tự giấy tờ bạn cần mang theo được nêu ở bài giấy tờ cần chuẩn bị khi cầm đồ, còn cách cửa hàng báo lãi suất và các khoản phí nằm ở trang lãi suất và chi phí.

Câu hỏi thường gặp

Vàng 18K là bao nhiêu phần vàng?

Theo Thông tư 22/2013/TT-BKHCN, vàng 18K tương ứng hàm lượng vàng không nhỏ hơn 75,0%, phần còn lại là kim loại pha để tăng độ cứng. Hàm lượng này thấp hơn vàng 24K nên giá trị kim loại cũng thấp hơn.

Vàng 14K là bao nhiêu phần vàng?

Vàng 14K tương ứng hàm lượng vàng không nhỏ hơn 58,3%. Trên một số món trang sức, mức này được dập theo độ tinh khiết phần nghìn là 585.

Cửa hàng có cân trước mặt tôi không?

Có. Tại Cầm Đồ Tốt, bạn được đứng xem nhân viên cân và đo tuổi vàng ngay tại quầy, rồi kiểm tra hai thông tin đó đã được ghi vào biên bản.

Trang sức mạ vàng có cầm được không?

Giá trị được tính theo kim loại thật bên trong chứ không theo lớp mạ bên ngoài, nên bạn nên nói rõ ngay từ đầu để nhân viên kiểm tra đúng cách.

Vì sao cân nặng hiện tại thấp hơn cân nặng ghi trên hoá đơn?

Do hao mòn trong quá trình đeo. Các chi tiết mảnh như chân nhẫn, móc khoá và dây xích nhỏ mòn nhanh hơn, nên chênh lệch nhỏ so với lúc mua là chuyện bình thường.

Trang sức có đá thì định giá thế nào?

Phần vỏ được tính theo cân nặng và tuổi vàng, phần đá được xem riêng theo loại đá, kích thước, chất lượng và tình trạng. Với kim cương, cửa hàng chỉ nhận khi có giấy kiểm định hợp lệ.