Cầm xe không chính chủ: giấy uỷ quyền cần những gì?

Xe không đứng tên bạn vẫn cầm được. Điều kiện không nằm ở cái tên trên giấy đăng ký, mà ở chỗ bạn chứng minh được quyền định đoạt chiếc xe đó. Bộ luật Dân sự 2015, Điều 562 quy định hợp đồng uỷ quyền là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên được uỷ quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên uỷ quyền; đây là cơ sở để một người thay mặt chủ xe xử lý chiếc xe.

Bài này đi theo từng trường hợp cụ thể: xe đứng tên bố mẹ, xe đứng tên vợ hoặc chồng, xe mua qua giấy viết tay chưa sang tên, xe là di sản thừa kế, xe của công ty và xe có nhiều người cùng đứng tên. Với mỗi trường hợp, bạn sẽ thấy cần giấy tờ gì, cửa hàng kiểm tra thế nào và ai phải có mặt. Phần lý luận chung về rủi ro giao dịch và quyền của người thứ ba nằm ở bài Cầm tài sản không chính chủ, còn các giấy tờ nền tảng cho mọi loại tài sản ở bài Giấy tờ cần chuẩn bị khi cầm đồ.

Điểm chung của mọi trường hợp

Giấy đăng ký bản gốc luôn phải có. Không có bản gốc thì cửa hàng không xác minh được chiếc xe đang lưu hành có đúng là chiếc xe ghi trong giấy hay không, và hồ sơ dừng ở đó. Bên cạnh đó là căn cước công dân gắn chip bản gốc của người giao xe, và của cả những người có quyền với chiếc xe nếu họ cùng tới.

Nhân viên cũng đối chiếu số khung và số máy khắc trên xe với giấy đăng ký, kiểm tra xe nổ máy, đèn, còi, và ghi hiện trạng vào biên bản giao nhận. Giấy tờ hợp lệ mà chiếc xe không khớp số thì vẫn không nhận. Khi tới quầy, bạn nên để xe sạch để các số này đọc được rõ.

Xe đứng tên bố mẹ, anh chị em

Xe đứng tên bố mẹ là trường hợp phổ biến nhất. Cách xử lý gọn nhất là để bố hoặc mẹ bạn cùng tới cửa hàng, mang căn cước của hai người và giấy đăng ký bản gốc, rồi ký vào hợp đồng với vai trò chủ sở hữu. Khi đó bạn không cần thêm giấy tờ nào khác.

Nếu bố mẹ bạn ở xa, không tới được, thì hướng còn lại là giấy uỷ quyền. Bạn có thể viết tay hoặc đánh máy, miễn là giấy đó do chính chủ xe ký. Điều quan trọng: giấy uỷ quyền không bắt buộc phải công chứng hay chứng thực. Cửa hàng chấp nhận giấy uỷ quyền không công chứng khi chủ sở hữu có mặt, ký vào giấy, và xuất trình giấy tờ tuỳ thân khớp với giấy đăng ký. Nhân viên đối chiếu trực tiếp chữ ký, con người và giấy tờ tại quầy, nên cả hai bên nên có mặt cùng lúc.

Một điểm cần kiểm tra trước: có những trường hợp chiếc xe đứng tên ông bà, bố mẹ nhưng người đó đã mất, hoặc xe được cho tặng miệng mà chưa làm giấy tờ. Khi đó hướng uỷ quyền không còn, và hồ sơ phải đi theo đường thừa kế hoặc thoả thuận của những người đồng sở hữu.

Xe đứng tên vợ hoặc chồng

Nếu chiếc xe mua trong thời kỳ hôn nhân bằng tiền chung, cửa hàng yêu cầu bắt buộc có xác nhận của vợ hoặc chồng bạn. Đây là điều kiện, không phải lời khuyên cho chắc. Dù giấy đăng ký chỉ ghi tên một người, chiếc xe vẫn là tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân, nên cần sự đồng ý của cả hai.

Cách đơn giản nhất là hai vợ chồng cùng tới, mỗi người mang căn cước và cùng ký hợp đồng. Nếu chỉ một người tới, người còn lại cần ký xác nhận đồng ý cho cầm chiếc xe, và bản xác nhận đó phải khớp với giấy đăng ký cùng căn cước của người ký.

Cửa hàng kiểm tra thêm một điểm nữa: chiếc xe có đang là tài sản bảo đảm cho khoản vay nào khác không. Cửa hàng tra cứu được thông tin đăng ký biện pháp bảo đảm để kiểm tra xe, nên nếu chiếc xe đang được thế chấp ở một tổ chức tín dụng, hồ sơ sẽ bị dừng trước khi định giá.

Xe mua qua giấy viết tay chưa sang tên

Giấy viết tay là bằng chứng bạn đã trả tiền và nhận xe, nhưng không chứng minh được chuỗi chuyển quyền từ chủ sở hữu trên đăng ký tới bạn. Vì vậy cửa hàng xem giấy viết tay là tài liệu bổ sung, không phải căn cứ để nhận cầm.

Cách xử lý tuỳ tình huống. Nếu người bán vẫn liên lạc được và còn giấy tờ, hướng gọn nhất là cùng người bán ra cửa hàng: người bán xuất trình giấy đăng ký bản gốc cùng căn cước, hai bên ký giấy uỷ quyền hoặc xác nhận bán xe, rồi hồ sơ đi tiếp. Nếu người bán không còn liên lạc được, hoặc xe đã qua nhiều đời chủ, bạn nên gọi cửa hàng trước để nói rõ tình trạng giấy tờ. Phần lớn trường hợp dạng này bị từ chối vì không có cách nào xác minh người đang đứng tên trên đăng ký đã đồng ý bán.

Cách chắc chắn nhất vẫn là hoàn tất sang tên trước khi mang xe đi cầm. Bạn cũng có thể hỏi cửa hàng trước khi đi để khỏi mang xe tới rồi mới biết thiếu.

Xe là di sản thừa kế

Người đang giữ xe không đương nhiên có quyền định đoạt khi chiếc xe là di sản. Cửa hàng cần văn bản khai nhận hoặc phân chia di sản, và cần sự đồng ý của những người thừa kế còn lại. Nếu trong nhà đã thống nhất để một người đứng ra xử lý chiếc xe, thoả thuận đó nên được ghi thành văn bản có chữ ký của những người còn lại, kèm căn cước của họ.

Trường hợp di sản chưa được khai nhận, hồ sơ thường phải chờ. Cửa hàng không nhận một chiếc xe mà quyền sở hữu còn phụ thuộc vào việc chia thừa kế chưa xong, vì khi đó rất dễ phát sinh tranh chấp giữa những người thừa kế.

Xe của công ty hoặc pháp nhân

Với xe thuộc sở hữu của công ty, giấy đăng ký đứng tên pháp nhân. Người tới cầm phải là người đại diện theo pháp luật của công ty, hoặc người được uỷ quyền bằng văn bản. Cửa hàng cần xem giấy tờ chứng minh tư cách người đại diện, giấy uỷ quyền nếu có, và căn cước của người trực tiếp giao xe. Trường hợp cần thiết, cửa hàng đề nghị bổ sung văn bản của công ty thể hiện việc đồng ý cầm cố chiếc xe.

Điểm dễ vướng là giấy uỷ quyền của công ty ghi phạm vi quá hẹp, ví dụ chỉ cho phép bán hoặc chỉ cho phép nhận xe, mà không cho phép cầm cố. Bạn nên đọc lại phạm vi uỷ quyền trước khi tới, vì một giấy uỷ quyền chỉ cho phép bán xe không tự động cho phép mang xe đi cầm.

Xe có nhiều người cùng đứng tên

Một số xe đăng ký đồng sở hữu, hoặc thuộc nhóm góp tiền mua chung. Khi đó mọi người có tên trên giấy đăng ký đều là bên có quyền, và cửa hàng cần sự đồng ý của tất cả. Cách làm gọn là để tất cả cùng tới ký, hoặc chuẩn bị văn bản đồng ý của những người còn lại kèm căn cước của họ.

Với xe mua chung nhưng chỉ một người đứng tên, cửa hàng vẫn chỉ căn cứ vào giấy đăng ký. Nếu người đứng tên không đồng ý, mọi thoả thuận miệng giữa những người góp tiền không thay được sự đồng ý đó.

Xe còn trả góp

Xe mua trả góp có giấy đăng ký bản gốc thường do bên cho vay giữ, hoặc có đăng ký biện pháp bảo đảm trên hệ thống. Cửa hàng tra cứu được thông tin đăng ký biện pháp bảo đảm, nên phần lớn trường hợp xe còn trả góp bị từ chối. Nếu bạn đang trả góp và muốn cầm chiếc xe đó, hãy gọi cửa hàng trước để được nói rõ trường hợp của mình, thay vì mang xe tới.

Cửa hàng kiểm tra những gì khi nhận xe

Ngoài giấy tờ, nhân viên làm ba việc. Một là đối chiếu số khung, số máy khắc trên xe với giấy đăng ký, và đối chiếu biển số. Hai là xem hiện trạng xe: số km, thân vỏ, vết xước, đồ gắn thêm, chìa khoá, giấy tờ đi kèm như bảo hiểm bắt buộc. Ba là tra cứu thông tin đăng ký biện pháp bảo đảm để biết chiếc xe có đang là tài sản bảo đảm ở nơi khác không.

Sau khi hai bên thống nhất, cửa hàng lập hợp đồng hai bản, mỗi bên giữ một bản, kèm biên bản giao nhận ghi hiện trạng xe. Xe được niêm phong trong thời gian cầm. Bản gốc giấy đăng ký xe do cửa hàng giữ trong suốt thời gian cầm và được trả lại cho bạn khi bạn tới chuộc. Bạn nên kiểm tra hai bản hợp đồng khớp nhau về số tiền, kỳ hạn và mô tả xe trước khi ký.

Nếu nhân viên cần xem thiết bị điện tử trên xe hoặc điện thoại của bạn, cửa hàng chỉ kiểm tra kỹ thuật. Khi bạn yêu cầu, nội dung chỉ kiểm tra kỹ thuật, không truy cập dữ liệu cá nhân được ghi thẳng vào biên bản giao nhận.

Chuẩn bị trước khi tới cửa hàng

Trước khi đi, hãy tự trả lời ba câu: ai là người có quyền với chiếc xe, giấy tờ nào chứng minh điều đó, và giấy tờ ấy còn hiệu lực hay không. Nếu câu trả lời còn mơ hồ, hãy làm rõ trước khi đi, vì bổ sung giấy tờ sau khi đã giao xe luôn phức tạp hơn.

Hãy mang bản gốc giấy đăng ký, căn cước của bạn và của người có quyền với xe, giấy uỷ quyền nếu có, cùng toàn bộ chìa khoá. Rửa xe sạch và lấy hết vật dụng cá nhân trong cốp. Chụp ảnh xe từ vài góc để lưu lại hiện trạng, và ghi rõ các món gắn thêm để nhân viên đưa vào biên bản.

Chi phí định giá tại Cầm Đồ Tốt là 0đ, và sau khi hai bên thống nhất mức định giá cùng các khoản phải trả thì giải ngân được thực hiện trong ngày. Nếu bạn cần so sánh mức định giá của chiếc xe mình, bài Định giá xe máy cũ đi vào từng yếu tố. Khi đã tới hạn, bài Chuộc lại tài sản và gia hạn nói rõ trình tự. Điều kiện tiếp nhận theo từng dòng xe nằm ở trang cầm xe máy.

Câu hỏi thường gặp

Xe đứng tên bố tôi, tôi mang đi cầm có cần giấy uỷ quyền không?

Cần, hoặc để bố bạn trực tiếp tới ký với vai trò chủ sở hữu. Giấy uỷ quyền không bắt buộc công chứng; cửa hàng chấp nhận khi bố bạn có mặt, ký và xuất trình căn cước khớp với giấy đăng ký.

Xe đứng tên vợ tôi, tôi cầm thì cần gì?

Cửa hàng yêu cầu bắt buộc có xác nhận của vợ bạn, vì xe mua trong thời kỳ hôn nhân bằng tiền chung. Cách gọn nhất là hai người cùng tới ký; nếu không, vợ bạn ký xác nhận đồng ý và giấy tờ tuỳ thân của cô ấy phải khớp giấy đăng ký.

Tôi mua xe qua giấy viết tay, chưa sang tên thì sao?

Giấy viết tay chỉ được xem là tài liệu bổ sung vì không chứng minh được chuỗi chuyển quyền. Nếu người bán còn liên lạc được, hai bên cùng ra cửa hàng để người bán xuất trình giấy đăng ký gốc và ký uỷ quyền; nếu không, phần lớn trường hợp bị từ chối.

Xe của công ty thì ai đứng ra cầm?

Người đại diện theo pháp luật của công ty, hoặc người được uỷ quyền bằng văn bản. Cửa hàng xem giấy tờ chứng minh tư cách người đại diện, giấy uỷ quyền và căn cước của người trực tiếp giao xe; phạm vi uỷ quyền phải bao gồm việc cầm cố.

Cửa hàng có biết xe tôi đang trả góp không?

Có. Cửa hàng tra cứu được thông tin đăng ký biện pháp bảo đảm để kiểm tra xe, nên phần lớn trường hợp xe còn trả góp bị từ chối. Bạn nên gọi trước để được nói rõ trường hợp của mình.

Cầm xe máy có mất phí định giá không?

Không. Phí định giá là 0đ và bạn không bắt buộc phải ký sau khi nghe mức định giá. Khi hai bên đã thống nhất mức định giá cùng các khoản phải trả, giải ngân được thực hiện trong ngày.